Των Αγίων Ζαχαρίου του Προφήτου και πατρός του Προδρόμου, Αβδαίου Επισκόπου, Μεδίμνου, Ουρβανού κ.ά.
Τω αυτώ μηνί Ε’, μνήμη του Αγίου Προφήτου Ζαχαρίου του πατρός του Προδρόμου.
Θείον δι’ αμνόν του Θεού Ζαχαρίας,
Ώσπερ τις αμνός σφάττεται Ναού μέσον.
Πέμπτη Ζαχαρίαν δαπέδω σφάξαν παρά Νηού.
Ούτος, επειδή παρρησία εκήρυττε την Θεοτόκον Μαρίαν, ότι η αυτή είναι ομού Μήτηρ και Παρθένος· και επειδή επρόσταξε την Θεοτόκον, αφ’ ου εγέννησε τον Χριστόν, να μην ευγαίνη έξω από τον τόπον εκείνον, όστις ήτον διωρισμένος εν τω Ναώ να στέκωνται αι παρθένοι (1)· και προς τούτοις, επειδή ο υιός του Ιωάννης εζητείτο εν τω καιρώ της βρεφοκτονίας και δεν ευρίσκετο, με το να εκρύπτετο πέραν του Ιορδάνου μέσα εις ένα σπήλαιον μαζί με την μητέρα του (2), δια ταύτα, λέγω, τα τρία αίτια, φονεύεται εις το μέσον του θυσιαστηρίου από τους Ιουδαίους, κατά προσταγήν του Ηρώδου.
(1) Τούτο βεβαιοί ο Μέγας Βασίλειος εν τω εις την Χριστού γέννησιν λόγω αυτού, λέγων· «Λόγος γαρ τις εστι, και ούτος εκ παραδόσεως εις ημάς αφιγμένος, ότι ο Ζαχαρίας εν τη των παρθένων χώρα την Μαρίαν κατατάξας μετά την του Κυρίου κύησιν, υπό των Ιουδαίων κατεφονεύθη μεταξύ του Ναού και του θυσιαστηρίου, εγκληθείς υπό του λαού, ως δια τούτου κατασκευάζων το παράδοξον εκείνο και πολυΰμνητον σημείον, Παρθένον γεννήσασαν, και την παρθενίαν μη διαφθείρασαν». Τούτο το ίδιον βεβαιοί και ο Νικηφόρος εις το δεύτερον βιβλίον της Ιστορίας του, φέρων τον Ιππόλυτον μάρτυρα. Όθεν και θύμα της παρθενίας φημίζεται ο θείος ούτος Ζαχαρίας, ο μισηθείς υπό πάντων των ιερέων, δια το κηρύττειν την παρουσίαν του Μεσσίου. Επειδή έλεγε· «Και συ παιδίον Προφήτης υψίστου κληθήση» κτ. (σελ. 267 της Δωδεκαβίβλου). Σημείωσαι, ότι εις τον Άγιον τούτον Ζαχαρίαν λόγον πανηγυρικόν έχει Κοσμάς Βεστίτωρ, σωζόμενον εν τη Μεγίστη Λαύρα, εν τη Μονή του Παντοκράτορος, και εν τη του Διονυσίου, ου η αρχή· «Ως χρυσούν θυμιατήριον». Ο αυτός εις τον αυτόν, ου η αρχή· «Μύστα των αρρήτων ιερουργημάτων». (Σώζεται εν τη του Διονυσίου Μονή, εν τη του Βατοπαιδίου και τη των Ιβήρων, και προ αυτών εν τη Μεγίστη Λαύρα.)
(2) Τούτο βεβαιοί ο ιγ’ Κανών του Αγίου Πέτρου Αλεξανδρείας: «Ο αιμοβόρος Ηρώδης το προ Χριστού γεννηθέν έτερον παιδίον (ήτοι τον Ιωάννην) ζητήσας αποκτείναι και μη ευρών, τον πατέρα αυτού Ζαχαρίαν εφόνευσε μεταξύ του ναού και του θυσιαστηρίου, εκφυγόντος του παιδός μετά της μητρός Ελισάβετ». Πού δε ευρέθη το λείψανον του προφήτου τούτου Ζαχαρίου, όρα κατά την ενδεκάτην του Φευρουαρίου. Ότι δε ο Ζαχαρίας ούτος ήτον Αρχιερεύς, βεβαιούσιν ο Χρυσόστομος, ο Αυγουστίνος, ο Αμβρόσιος, ο Θεοφύλακτος, και ο Θεοδώρητος. Μαρτυρεί δε και η Αγία Γραφή λέγουσα, ότι να μη ευρίσκεται άνθρωπος μέσα εις την Σκηνήν, όταν εξιλάσεται ο Αρχιερεύς. «Και πας άνθρωπος (δήλον δε εκ τούτου ότι ουδέ ιερεύς) ουκ έσται εν τη Σκηνή του Μαρτυρίου, εισπορευομένου αυτού εξιλάσασθαι εν τω Αγίω, έως αν εξέλθη» (Λευϊτικ. ις’, 17). Τούτο δε είναι σύμφωνον με εκείνο, οπού διηγείται ο Ευαγγελιστής Λουκάς, περί του Ζαχαρίου, ότι «Και παν το πλήθος του λαού ην προσευχόμενον έξω τη ώρα του θυμιάματος». Το ανωτέρω ρητόν της Γραφής μεταχειρίζεται και ο θείος Χρυσόστομος, και αποδεικνύει, ότι ο Ζαχαρίας ην Αρχιερεύς, και ότε εισελήλυθεν εις τα Άγια των Αγίων, ήτον ο καιρός της Σκηνοπηγίας, ήτις ετελείτο κατά τον έβδομον μήνα, τον Σεπτέμβριον δηλαδή. Τούτο συμμαρτυρεί και ο Θεοδώρητος· «Δήλον εντεύθεν, ως εκτός του καταπετάσματος το θυσιαστήριον του θυμιάματος έκειτο. Ου γαρ αν, είπερ ένδον ην, εις το πυρείον τους άνθρακας λαβείν εκελεύσθη, και τούτω είσω του καταπετάσματος εμβαλείν το θυμίαμα». Εδίδαξε δε τούτο ημάς και ο μακάριος Λουκάς, τα κατά τον Ζαχαρίαν διηγούμενος, τον Ιωάννου του Βαπτιστού πατέρα. Κατά τούτον γαρ τον καιρόν (ήτοι της Σκηνοπηγίας, της κατά τον έβδομον μήνα, δηλαδή τον Σεπτέμβριον τελουμένης, ως είπομεν) κακείνος εις τα Άγια των Αγίων εισελήλυθε, και της αγγελικής οπτασίας απήλαυσε. Τούτο το ίδιον φρόνημα έχει και όλη η του Χριστού Εκκλησία, ότι δηλαδή ο Ζαχαρίας ήτον Αρχιερεύς, και ότι κατά τον καιρόν του Σεπτεμβρίου, ότε ετελείτο η Σκηνοπηγία, ευηγγελίσθη. Διο και κατά την εικοστήν τρίτην του Σεπτεμβρίου, εορτάζει την του υιού του Προδρόμου σύλληψιν. Ακολούθως δε, εορτάζει και την Γέννησιν του αυτού Προδρόμου κατά την εικοστήν τετάρτην του Ιουνίου, μετά παρέλευσιν δηλαδή εννέα ολοκλήρων μηνών. Εντεύθεν ακολούθως τη συλλήψει του Προδρόμου, εορτάζει και την σύλληψιν του Θεού Λόγου κατά την εικοστήν πέμπτην Μαρτίου, μετά εξ μήνας δηλαδή της του Προδρόμου συλλήψεως, ότε ευηγγελίσθη η Θεοτόκος. Ακολούθως δε τη του Θεού Λόγου συλλήψει, εορτάζει και την αυτού Γέννησιν κατά την εικοστήν πέμπτην του Δεκεμβρίου. Ακολούθως δε τη του Θεού Λόγου γεννήσει, εορτάζει και την Υπαπαντήν μετά τεσσαράκοντα ημέρας. Όθεν εάν δώσωμεν (ως λέγουσί τινες) ότι ο Ζαχαρίας δεν ήτον Αρχιερεύς, και δεν ευηγγελίσθη κατά τον έβδομον μήνα, ανατρέπομεν την ανωτέρω τάξιν των Δεσποτικών εορτών, και όλον τον κύκλον αυτών συγχέομεν. Καθ’ ότι όλαι αι ανωτέρω εορταί, βάσιν και θεμέλιον έχουσι την εν τω εβδόμω μηνί γενομένην σύλληψιν του Προδρόμου.
Ει δε και προβάλοι τινάς, διατί ο Ευαγγελιστής Λουκάς Ιερέα ονομάζει τον Ζαχαρίαν και όχι Αρχιερέα; αποκρινόμεθα, ότι ο Ιερεύς πλατυτέρως εκλαμβάνεται και επί του Αρχιερέως. Έτζι γαρ το Λευϊτικόν Ιερέα ονομάζει, τον Αρχιερέα Ααρών· «ελεύσεται (ο λεπρός) προς Ααρών τον Ιερέα» (Λευϊτ. ιγ’, 2). Και ο Δαβίδ προφητεύων περί του Αρχιερέως Χριστού, Ιερέα αυτόν καλεί· «Συ γάρ φησιν Ιερεύς εις τον αιώνα, κατά την τάξιν Μελχισεδέκ» (Ψαλ. ρθ’, 4). Ομοίως και ο Παύλος Ιερέα τον Χριστόν ονομάζει λέγων· «Και περισσότερον έτι κατάδηλόν εστιν, ει κατά την ομοιότητα Μελχισεδέκ ανίσταται Ιερεύς έτερος» (Εβρ. ζ’, 15). Όρα και εις τους Αριθμούς, και θέλεις ιδής τον Αρχιερέα Ααρών να ονομάζεται εις πάμπολλα μέρη Ιερεύς. Ούτω και ο Θεολόγος Γρηγόριος και ο Χρυσορρήμων, γράφοντες λόγους περί Ιερωσύνης, πλατυτέρως ενόουν την Ιερωσύνην, και επί της Αρχιερωσύνης λαμβανομένην.
Ήθελε δε απορήση τινάς, αν ο Γαβριήλ εφάνη εις τα δεξιά του θυσιαστηρίου του θυμιάματος και ευηγγέλισε τον Ζαχαρίαν, το δε θυσιαστήριον τούτο, ήτον έξω των Αγίων εν τη μέση Σκηνή. Λοιπόν ο Ζαχαρίας δεν εισήλθεν εις τα Άγια των Αγίων; Ημείς δε εις τούτο αποκρινόμεθα, ότι δεν είναι απίθανον να συνέδραμον και τα δύω. Και ο μεν Ζαχαρίας, ως Αρχιερεύς, εισήλθεν εις τα Άγια των Αγίων να θυμιάση με χρυσούν θυμιατήριον. Εν τω εισέρχεσθαι δε, ή και μετά το εξελθείν, εφάνη αυτώ έξωθεν ο Γαβριήλ εκ δεξιών του θυσιαστηρίου του θυμιάματος. Εκείνο δε οπού λέγουσί τινες, ότι εν τοις παρ’ Εβραίοις καταλόγοις των Αρχιερέων, ου γράφεται κανένας Αρχιερεύς, ονομαζόμενος Ζαχαρίας, τούτο ουδεμίαν δύναμιν έχει. Καθ’ ότι οι Εβραίοι πολλάκις αιχμαλωτισθέντες, και μάλιστα υπό Τίτου, απώλεσαν και τους καταλόγους των αρχιερέων τους, και τας γενεαλογίας των φυλών τους. Όρα και εις την σύλληψιν του Προδρόμου εν ταις υποσημειώσεσι κατά την εικοστήν τρίτην Σεπτεμβρίου.
(www.koinoniaorthodoxias.org)
About Author
