Η προϊστορία της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα σε ανώμαλο έδαφος

Το ημερολόγιο έγραφε 10 Δεκεμβρίου 1994 όταν στο Όλνγουικ, μια μικρή -πλην όμως ιστορική- πόλη 8.000 κατοίκων στα σύνορα της Αγγλίας με τη Σκωτία, ξεκινούσε ένα νέο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα.
Το ξεχασμένο ή μάλλον παραγκωνισμένο, αγώνισμα του δρόμου σε ανώμαλο έδαφος, μετά το σύντομο πέρασμά του από το πρόγραμμα των Ολυμπιακών Αγώνων για μια 12ετία (1912-1924), βρήκε στέγη το 1973 σε επίπεδο ανεξάρτητου Παγκοσμίου Πρωταθλήματος και το 1994 θεσμοθετήθηκε και στη γηραιά ήπειρο.
Δρομείς από 23 χώρες, 172 τον αριθμό, έσπευσαν να λάβουν μέρος στο 1ο Ευρωπαϊκό πρωτάθλημα σε ανώμαλο έδαφος και έκτοτε, με εξαίρεση το 2020, τη χρονιά της πανδημίας, διεξάγεται κάθε χρόνο συγκεντρώνοντας την πλειοψηφία της ελίτ των αθλητών και αθλητριών μεγάλων αποστάσεων. Το 1996, ανεπίσημα και ένα χρόνο αργότερα, επίσημα, προστέθηκαν οι αποστάσεις των εφήβων και νεανίδων, το 2006 οι αντίστοιχες Κ23 και το 2017 η μικτή σκυταλοδρομία.
Η Ελλάδα άργησε να κάνει ντεμπούτο στη διοργάνωση. Μόλις το 2000 στο Μάλμε της Σουηδίας εκπροσωπήθηκε για πρώτη φορά με δύο αθλητές και μία αθλήτρια. Μάλιστα, ο Αντώνης Παπαντώνης έκανε την καλύτερη εμφάνιση, μέχρι σήμερα, Έλληνα αθλητή στο θεσμό.
Πέρασαν 18 χρόνια μέχρι η γαλανόλευκη να επιστρέψει σε Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα στο Τίλμπουρχ της Ολλανδίας με τον Μάριο Αναγνώστου να γίνεται ο μοναδικός Έλληνας που κατάφερε να μπει στην πρώτη 20άδα μιας εκ των αποστάσεων. Έκτοτε, υπάρχει σταθερή ελληνική εκπροσώπηση, μολονότι δεν έχει έρθει ακόμα η μεγάλη διάκριση.
Συνολικά,. με τα ελληνικά χρώματα έχουν αγωνιστεί 19 άνδρες και 14 γυναίκες. Περισσότερες συμμετοχές, 5, και σε όλες τις ηλικιακές κατηγορίες, έχει καταγράψει ο Μάριος Αναγνώστου και ακολουθεί με 4 η Δάφνη Λαβασά.
Φέτος, στην Πορτογαλία, όπως είναι γνωστό, την εθνική ομάδα θα εκπροσωπήσουν η Μελίσσα Αναστασάκη στις γυναίκες και η Ιουλιάννα Ρούσσου στην κατηγορία Κ20. Η διοργάνωση θα καλυψθεί ζωντανά από το Eurovision Sport.
Οι καλύτερες ελληνικές θέσεις ανά φύλο και ηλικιακή κατηγορία:
Ανδρών-Γυναικών
Αντώνης Παπαντώνης 46ος – Ελευθερία Πετρουλάκη 49η
Κ23
Μάριος Αναγνώστου 37ος – Δάφνη Λαβασά 31η
Κ20
Μάριος Αναγνώστου 17ος – Μαρία Κάσσου 40η
Όλες οι ελληνικές συμμετοχές
| Έτος | Πόλη | Αγώνισμα | Συμμετοχή | Θέση | Αριθμός Συμμετοχών |
| 2000 | Μάλμε | Άνδρες | Αντώνης Παπαντώνης | 46 (στους 86) | 1 |
| Γυναίκες | Μαρία Πρωτοπαπά | 62 (70) | 1 | ||
| Κ20 | Παναγιώτης Οικονόμου | 41 (97) | 1 | ||
| 2018 | Τίλμπουρχ | Κ23 | Κώστας Σταμούλης | 76 (93) | 1 |
| Γιώργος Τάσσης | 92 (93) | 1 | |||
| Κ20 | Μάριος Αναγνώστου | 17 (96) | |||
| Νίκος Σάκης | 91 (96) | 1 | |||
| Δάφνη Λαβασά | 68 (89) | ||||
| Ευσταθία Φλώρου | 83 (89) | 1 | |||
| 2019 | Λισαβώνα | Γυναίκες | Ελευθερία Πετρουλάκη | 49 (59) | 1 |
| Κ23 | Μάριος Αναγνώστου | 37 (85) | |||
| 2021 | Δουβλίνο | Γυναίκες | Αναστασία Μαρινάκου | 68 (75) | 1 |
| Κατερίνα Ασημακοπούλου | 69 (75) | 1 | |||
| Κ23 | Μάριος Αναγνώστου | 46 (75) | |||
| Δημήτρης Τσάκαλος | 47 (75) | 1 | |||
| Νέστορας Κολιός | 66 (75) | ||||
| Ομαδικό | 12 (12) | ||||
| Δάφνη Λαβασά | 47 (59) | ||||
| Ισμήνη Παναγιωτοπούλου | 56 (59) | ||||
| Νικολέτα Κυνατίδου | 57 (59) | 1 | |||
| Ομαδικό | 9 (9) | ||||
| Κ20 | Πέτρος Παπαϊωάννου | 71 (97) | 1 | ||
| Ορφέας Γιαννάτης | 74 (97) | ||||
| Μαρία Κάσσου | 40 (99) | ||||
| Ελένη Ιωαννίδου | 48 (99) | 1 | |||
| Βασιλεία Σπύρου | 87 (99) | 1 | |||
| Ομαδικό | 15 (17) | ||||
| 2022 | Πιεμόντε | Άνδρες | Μάριος Αναγνώστου | 58 (83) | |
| Γυναίκες | Ισμήνη Παναγιωτοπούλου | 61 (68) | 2 | ||
| Ειρήνη Τσουπάκη | 62 (68) | 1 | |||
| Ευγενία Παπαδημάτου | Εγκατ. | 1 | |||
| Κ23 | Νίκος Σταμούλης | 66 (82) | 1 | ||
| Παναγιώτης Πετρουλάκης | 70 (82) | 1 | |||
| Θανάσης Λιγώνης | 76 (82) | 1 | |||
| Ομαδικό | 14 (15) | ||||
| Δάφνη Λαβασά | 33 (59) | ||||
| Κ20 | Οδυσσέας Κίκας | 68 (101) | 1 | ||
| Θανάσης Ζυγούρης | 72 (101) | 1 | |||
| Πέτρος Παπαϊωάννου | Εγκατ. | 1 | |||
| Μαρία Κάσσου | 57 (88) | 2 | |||
| Βασιλική Καλλιμογιάννη | 68 (88) | 1 | |||
| 2023 | Βρυξέλλες | Άνδρες | Μάριος Αναγνώστου | 78 (90) | 5 |
| Κ23 | Νέστορας Κολιός | 69 (79) | 2 | ||
| Ορφέας Γιαννάτης | 70 (79) | 2 | |||
| Ορφέας Ιωάννου | 74 (79) | 1 | |||
| Ομαδικό | 15 (15) | ||||
| Δάφνη Λαβασά | 31 (74) | 4 | |||
| Κ20 | Εμμανουήλ Σγουρός | Εγκατ. | 1 | ||
| 2024 | Αττάλεια | Κ23 | Γιώργος Κύρτσης | 72 (76) | 1 |